Σύντομη Εισαγωγή Στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Και Τις Επιχειρήσεις

Η σχέση μεταξύ των επιχειρηματικών πρακτικών και των διεθνών προτύπων για τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελεί σημαντικός τομέας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναγνωρίστηκε σχετικά πρόσφατα μετά από αύξηση του αριθμού των ιδιωτικών επιχειρήσεων σε παγκόσμια κλίμακα. Στις 21 Μαρτίου 2011, η έκθεση του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των διεθνών εταιρειών και άλλων επιχειρήσεων, διατύπωσε τις «Κατευθυντήριες Αρχές για τις Επιχειρήσεις και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα: Εφαρμόζοντας τα Ηνωμένα Έθνη – Προστασία, Σεβασμός και Αποκατάσταση». Τον Ιούνιο του 2011, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ενέκρινε αυτές τις Αρχές.

Οι πιο πάνω αρχές βασίζονται στους ακόλουθους θεσμούς:

  • (α) Οι υφιστάμενες υποχρεώσεις των κρατών μελών να σέβονται, να προστατεύουν και να εκπληρώνουν τα δικαιώματα του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών.
  • (β) Ο ρόλος των επιχειρήσεων ως εξειδικευμένα όργανα της κοινωνίας που εκτελούν εξειδικευμένες πράξεις και τα οποία πρέπει να συμμορφώνονται με όλους τους νόμους και να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.
  • (γ) Κατάλληλα και αποτελεσματικά ένδικα μέσα σε περίπτωση όπου υπάρχει παραβίαση δικαιωμάτων ή/και υποχρεώσεων.

Επιπλέον, η UN Global Compact, η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ το 2000, είναι «μια πρωτοβουλία της πολιτικής για τις επιχειρήσεις που έχουν δεσμευτεί για την ευθυγράμμιση των στρατηγικών τους με δέκα διεθνώς αποδεκτές αρχές στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της εργασίας , του περιβάλλοντος και της καταπολέμησης της διαφθοράς. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρήσεις, ως βασική κινητήρια δύναμη της παγκοσμιοποίησης μπορεί να βοηθήσει να διασφαλίσει ότι οι αγορές, το εμπόριο, η τεχνολογία και η χρηματοδότηση προωθούνται ούτως ώστε οικονομίες και κοινωνίες παντού ωφελούνται».

Συνοπτικά, το UN Global Compact έχει δύο συμπληρωματικούς σκοπούς:

  1. Την ενσωμάτωση των δέκα αρχών στις επιχειρηματικές δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο.
  2. Την προώθηση δράσεων για την υποστήριξη των ευρύτερων στόχων των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένων των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας.

Το UN Global Compact παροτρύνει τις επιχειρήσεις να προωθούν και να εφαρμόζουν τις δέκα αρχές που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εργασία, το περιβάλλον και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι αρχές αυτές βασίζονται στα εξής έγγραφα:

  • Την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
  • Τη Διακήρυξη Θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων στην εργασία
  • Τη Διακήρυξη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη
  • Τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς

Οι επιχειρήσεις έχουν τις ακόλουθες ευθύνες:

  • Αρχή 1: Υποστήριξη και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Αρχή 2: Αποφυγή παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Αρχή 3: Προάσπιση της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και η ουσιαστική αναγνώριση του δικαιώματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης.
  • Αρχή 4: Η εξάλειψη όλων των μορφών αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας.
  • Αρχή 5: Η ουσιαστική κατάργηση της παιδικής εργασίας .
  • Αρχή 6: Η εξάλειψη των διακρίσεων σε θέματα εργασίας και απασχόλησης.
  • Αρχή 7: Η υποστήριξη μίας προφυλακτικής προσέγγισης όσο αφορά τις περιβαλλοντικές προκλήσεις.
  • Αρχή 8: Η ανάληψη πρωτοβουλιών για την προώθηση μεγαλύτερης περιβαλλοντικής ευθύνης.
  • Αρχή 9: Η ανάπτυξη και διάδοση περιβαλλοντικά φιλικών τεχνολογιών.
  • Αρχή 10: Η προσπάθεια εξάλειψης όλων των μορφών διαφθοράς σε όλες τις μορφές της, συμπεριλαμβανομένου του εκβιασμού και της δωροδοκίας.