Σύντομη Εισαγωγή Στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Και Το Περιβάλλον

Η σχέση μεταξύ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στα τέλη του 1960. Το 1972, η άμεση σχέση ανάμεσα στο περιβάλλον και το δικαίωμα στη ζωή αναγνωρίστηκε από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον. Το προοίμιο αναφέρει ότι «ο άνθρωπος είναι τόσο πλάσμα και πλάστης του περιβάλλοντός του και έτσι έχει την ευκαιρία για την πνευματική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξή του… Και οι δύο πτυχές του περιβάλλοντος του ανθρώπου, το φυσικό και το ανθρωπογενές, είναι απαραίτητο για την ευημερία και την απόλαυση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμη και το δικαίωμα στην ίδια τη ζωή».

Ο πρώτος θεσμός της Δήλωσης της Στοκχόλμης δημιούργησε ένα επιπλέον θεμέλιο για τη σύνδεση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία του περιβάλλοντος, δηλώνοντας ότι «ο άνθρωπος έχει το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας, της ισότητας και των κατάλληλων συνθηκών ζωής σε ένα περιβάλλον ποιότητας που επιτρέπει μια αξιοπρεπή ζωή και ευημερία». Το 1982 ο Παγκόσμιος Χάρτης για τη Φύση αναγνώρισε ότι «η ανθρωπότητα είναι ένα μέρος της φύσης και η ζωής εξαρτάται από την σωστή λειτουργία των φυσικών συστημάτων που εξασφαλίζουν την παροχή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών»..» Το 1992, η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (επίσης γνωστή ως η Διάσκεψη για τη Γη), δήλωσε ότι «»τα ανθρώπινα όντα βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών για την αειφόρο ανάπτυξη. Έχουν δικαίωμα σε μια υγιή και παραγωγική ζωή σε αρμονία με τη φύση»..» Η Διακήρυξη προβλέπει επίσης το δικαίωμα πρόσβασης σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη περιβαλλοντικών αποφάσεων. Το 2002, η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη αναγνώρισε απλώς τη θέση ότι υπάρχει μια πιθανή σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Επιπλέον, η επιτροπή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Επιτροπή εξέδωσε σειρά ψηφισμάτων που συνδέει τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, όπως το Ψήφισμα 2005/60 με τίτλο Ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον ως μέρος της αειφόρου ανάπτυξης. Το εν λόγω ψήφισμα καλεί τα κράτη «“να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων μας όταν προωθούν την περιβαλλοντική προστασία και την αειφόρο ανάπτυξη και επιβεβαιώνει ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα, ατομικά και σε συνεργασία με άλλους, να συμμετέχει σε ειρηνικές δραστηριότητες κατά των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών»..» Το ψήφισμα τόνισε τις ανάγκες των ευάλωτων μελών της κοινωνίας, αλλά και ενθάρρυνε τις προσπάθειες για την εφαρμογή της Διακήρυξης του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα που επηρεάζονται άμεσα από την κατάσταση του περιβάλλοντος περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται στα εξής:
Το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα σε ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο και το δικαίωμα στην υγεία. Επίσης, δικαιώματα όπως η πρόσβαση στην πληροφόρηση και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων συνδέονται με το δικαίωμα των πολιτών και των κοινοτήτων να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των περιβαλλοντικών πολιτικών.

Το δικαίωμα στη ζωή: Σε κάποιες περιπτώσεις, η καταστροφή του περιβάλλοντος θα οδηγήσει τελικά στην παραβίαση του δικαιώματος αυτού.
Όσο αφορά το δικαίωμα στην υγεία, το άρθρο 12(2)(β) του Διεθνές Σύμφωνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα προνοεί ότι τα μέτρα που θα λάβουν τα Συμβαλλόμενα Κράτη, για την εξασφάλιση της πλήρους άσκησης του δικαιώματος αυτού πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης και τα απαιτούμενα μέτρα για τη διασφάλιση της βελτίωσης όλων των τομέων υγιεινής του περιβάλλοντος και της βιομηχανικής υγιεινής.

Το δικαίωμα στην υγεία περιλαμβάνει μια σειρά από παράγοντες που συμβάλλουν σε μια υγιή ζωή. Η Επιτροπή για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα, το αρμόδιο όργανο για την παρακολούθηση του Διεθνούς Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα αναφέρεται σε αυτά ως «“οι καθοριστικοί παράγοντες της υγείας»..” Αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις υγιείς περιβαλλοντικές συνθήκες.

Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού:
Άρθρο 24.- 1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το καλύτερο δυνατόν επίπεδο υγείας και να επωφελείται από τις υπηρεσίες ιατρικής θεραπείας και αποκατάστασης αναπήρων. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να διασφαλίσουν το ότι κανένα παιδί δεν θα στερείται το δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες αυτές.
2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή του παραπάνω δικαιώματος και ιδιαίτερα παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα για:
γ . να αγωνιστούν κατά της ασθένειας και της κακής διατροφής και μέσα στα πλαίσια της στοιχειώδους περίθαλψης, με την εφαρμογή – ανάμεσα στα άλλα – της ήδη διαθέσιμης τεχνολογίας και με την παροχή θρεπτικών τροφών και καθαρού πόσιμου νερού, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους της μόλυνσης του φυσικού περιβάλλοντος.